اقتصاددانان بانک فدرال رزرو دالاس هشدار داده‌اند که گسترش سپرده‌های توکنیزه می‌تواند توان بانک‌های آمریکا برای تأمین مالی وام‌های بلندمدت را تحت فشار قرار دهد. برآورد آنها نشان می‌دهد که اگر این فناوری باعث شود سپرده‌گذاران تنها ۱۰ درصد نسبت به نرخ‌های بهره حساس‌تر شوند، ظرفیت بانک‌ها برای تحمل ریسک نرخ بهره بلندمدت ممکن است حدود ۷۰۰ میلیارد دلار کاهش یابد.

سپرده‌های توکنیزه چگونه می‌توانند رفتار سپرده‌گذاران را تغییر دهند؟

سپرده‌های توکنیزه، پول بانک‌های تجاری را روی زیرساخت بلاکچین قرار می‌دهند و امکان پرداخت‌های برنامه‌پذیر و تسویه تقریباً آنی را فراهم می‌کنند؛ در حالی که وجوه همچنان در سیستم بانکی تحت نظارت باقی می‌مانند.

اما همین سرعت و قابلیت برنامه‌ریزی می‌تواند اصطکاک‌هایی را که باعث ماندگاری سپرده‌ها در یک بانک می‌شوند کاهش دهد.

Rosie Levy و Srini Ramaswamy، اقتصاددانان فدرال رزرو دالاس، اعلام کرده‌اند که تسویه آنی می‌تواند به سپرده‌گذارانی که به دنبال بازده بالاتر هستند اجازه دهد تقریباً بلافاصله بانک خود را تغییر دهند.

قراردادهای هوشمند و هوش مصنوعی عامل‌محور نیز از نظر تئوری می‌توانند این فرایند را خودکار کنند و سپرده‌ها را بدون نیاز به اقدام مستقیم صاحب حساب میان بانک‌ها جابه‌جا کنند.

کاهش ۷۰۰ میلیارد دلاری ظرفیت تحمل ریسک

برآورد اقتصاددانان نشان می‌دهد بخش «سایر سپرده‌ها»، بدون احتساب سپرده‌های مدت‌دار بزرگ، حدود ۵.۸ تریلیون دلار یا نزدیک به ۸۰ درصد از حدود ۷ تریلیون دلار ریسک نرخ بهره بلندمدت سیستم بانکی آمریکا را پشتیبانی می‌کند.

در سناریویی که حساسیت قیمتی سپرده‌ها نسبت به نرخ بهره ۱۰ درصد افزایش پیدا کند و عمر متوسط سپرده‌ها چهار سال در نظر گرفته شود، ظرفیت بانک‌ها برای تحمل ریسک نرخ بهره بلندمدت حدود ۷۰۰ میلیارد دلار کاهش می‌یابد.

در سناریویی جداگانه، اگر توکنیزه‌شدن باعث شود عمر متوسط سپرده‌ها ۱۰ درصد کاهش پیدا کند و سپرده‌ها زودتر از بانک خارج شوند، این ظرفیت می‌تواند حدود ۵۸۰ میلیارد دلار کاهش یابد.

بانک‌ها ممکن است برای حفظ سپرده‌ها هزینه بیشتری بپردازند

اگر جابه‌جایی سپرده‌ها میان بانک‌ها سریع‌تر و آسان‌تر شود، بانک‌ها ممکن است برای حفظ مشتریان خود مجبور به پرداخت نرخ‌های بالاتر شوند.

آنها همچنین می‌توانند ذخایر و اوراق خزانه بیشتری نگهداری کنند یا وابستگی خود به بدهی‌های مدت‌دار را افزایش دهند.

به گفته اقتصاددانان فدرال رزرو دالاس، اگر بانک‌ها برای حفظ سطح فعلی وام‌دهی بیشتر به بدهی‌های گران‌تر متکی شوند، این وضعیت احتمالاً هزینه اعتبار را برای مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها افزایش خواهد داد.

تجربه سیستم پرداخت آنی Pix در برزیل

تجربه برزیل می‌تواند یک نمونه اولیه از تأثیر پرداخت‌های سریع‌تر بر سیستم بانکی ارائه کند.

مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۵ درباره شبکه پرداخت آنی Pix برزیل نشان داد که استفاده بیشتر از این سیستم با افزایش نگهداری دارایی‌های نقدشونده توسط بانک‌ها، به‌ویژه اوراق دولتی، و کاهش واسطه‌گری اعتباری همراه بوده است.

بانک‌ها همچنین در بخش باقی‌مانده سبد وام خود سهم بیشتری از وام‌های پرریسک یا Subprime را در اختیار گرفتند و به دنبال بازده بالاتر رفتند.

سپرده‌های توکنیزه هنوز در مراحل اولیه هستند

سپرده‌های توکنیزه همچنان در مرحله ابتدایی توسعه قرار دارند و انتقال آنها میان صادرکنندگان مختلف در بسیاری از موارد دشوار است.

با این حال، The Clearing House به همراه بانک‌هایی از جمله Bank of America، Citi و Wells Fargo در حال توسعه یک شبکه قابل تعامل هستند که هدف آن پشتیبانی از تسویه بین‌بانکی، فرایندهای خودکار و تسویه ۲۴ ساعته در هفت روز هفته است.

جمع‌بندی

برآورد فدرال رزرو دالاس نشان می‌دهد مزایایی مانند تسویه آنی، پرداخت‌های برنامه‌پذیر و امکان جابه‌جایی سریع سپرده‌ها می‌توانند همزمان نحوه مدیریت نقدینگی و تأمین مالی بانک‌ها را تغییر دهند.

با این حال، سپرده‌های توکنیزه هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارند و میزان اثر واقعی آنها بر سیستم بانکی آمریکا به نحوه پذیرش، طراحی و اجرای این فناوری بستگی خواهد داشت.

منبع : https://www.coindesk.com/business/2026/08/26/dallas-fed-warns-tokenized-deposits-could-strip-usd700-billion-from-u-s-banks-lending-capacity