بانک مرکزی اروپا (ECB) در تاریخ ۲ اکتبر ۲۰۲۶ مجموعه‌ای از تصمیمات و اقدامات شورای حکام خود طی ماه‌های اوت و سپتامبر را منتشر کرد. این گزارش علاوه بر موضوعات مرتبط با نظارت بانکی و عملیات بازار، شامل تحولات مهمی در زمینه یورو دیجیتال، مقررات دارایی‌های رمزنگاری‌شده و استفاده از فناوری بلاکچین در زیرساخت‌های مالی اروپا است.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این گزارش، پیشرفت پروژه یورو دیجیتال (Digital Euro) و بررسی چارچوب قانونی بازار دارایی‌های رمزنگاری‌شده اتحادیه اروپا، موسوم به MiCA، است.

این تحولات نشان می‌دهند که نهادهای پولی اروپا به‌صورت هم‌زمان بر توسعه زیرساخت‌های پرداخت دیجیتال، مدیریت ریسک‌های مالی و ایجاد چارچوب نظارتی برای فعالیت‌های مرتبط با دارایی‌های دیجیتال تمرکز دارند.

بااین‌حال، باید توجه داشت که این گزارش مربوط به تصمیمات غیر از تعیین نرخ بهره است و نباید آن را با اعلام تغییر نرخ‌های سیاستی بانک مرکزی اروپا اشتباه گرفت.

European Central Bank

بانک مرکزی اروپا چه تصمیماتی اتخاذ کرده است؟

گزارش جدید شورای حکام بانک مرکزی اروپا مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه‌های مختلف مالی و نظارتی را پوشش می‌دهد.

مهم‌ترین محورهای مرتبط با بازارهای دیجیتال عبارت‌اند از:

• پیشرفت برنامه آزمایشی یورو دیجیتال و دعوت از کسب‌وکارها برای مشارکت
• تأیید پاسخ نظام بانک‌های مرکزی اروپا به مشورت عمومی درباره بازنگری مقررات MiCA
• توسعه زیرساخت تسویه دارایی‌های توکنیزه‌شده از طریق پروژه Pontes
• بررسی اتصال سامانه پرداخت فوری اروپا به شبکه‌های پرداخت بین‌المللی
• اصلاح برخی مقررات اجرایی سیاست پولی و وثایق بانکی
• ادامه اقدامات نظارتی برای تقویت ثبات نظام مالی اروپا

این اقدامات نشان‌دهنده تلاش بانک مرکزی اروپا برای تطبیق ساختار مالی سنتی با فناوری‌های جدید است.

پیشرفت پروژه یورو دیجیتال؛ گام جدید اروپا در توسعه پول دیجیتال

یکی از بخش‌های مهم گزارش بانک مرکزی اروپا به پروژه یورو دیجیتال اختصاص دارد.

یورو دیجیتال، در صورت تصویب و انتشار نهایی، شکلی دیجیتال از پول بانک مرکزی خواهد بود که هدف آن فراهم‌کردن گزینه‌ای عمومی برای پرداخت در اقتصاد دیجیتال است.

آغاز آزمایش‌های کاربردپذیری و دسترس‌پذیری در سال ۲۰۲۷

بانک مرکزی اروپا در ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که طراحی اپلیکیشن یورو دیجیتال از الزامات قانون دسترس‌پذیری اروپا فراتر خواهد رفت.

همچنین قرار است آزمایش‌های مربوط به کاربردپذیری و دسترس‌پذیری این اپلیکیشن در چارچوب برنامه آزمایشی سال ۲۰۲۷ انجام شود.

این آزمایش‌ها به معنی عرضه عمومی و قطعی یورو دیجیتال در سال ۲۰۲۷ نیستند، بلکه بخشی از فرآیند ارزیابی و آماده‌سازی زیرساخت آن محسوب می‌شوند.

دعوت از فروشگاه‌های اینترنتی و شرکت‌های فناوری

بانک مرکزی اروپا در ۱۵ سپتامبر از فروشندگان فعال در تجارت الکترونیک و تجارت موبایلی در منطقه یورو دعوت کرد تا برای شرکت در برنامه آزمایشی یورو دیجیتال اعلام آمادگی کنند.

مهلت ثبت درخواست این گروه تا ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ تعیین شده است.

همچنین در ۲۸ سپتامبر، فراخوان دیگری برای همکاری شرکت‌ها و سازمان‌های خصوصی در بررسی کاربردهای نوآورانه زیرساخت یورو دیجیتال منتشر شد که مهلت آن ۹ نوامبر ۲۰۲۶ است.

این اقدامات می‌توانند به شناسایی کاربردهای عملی پول دیجیتال بانک مرکزی در خدمات پرداخت کمک کنند.

بازنگری قوانین MiCA؛ آینده نظارت بر بازار ارزهای دیجیتال اروپا

یکی از مهم‌ترین موضوعات برای صنعت کریپتو، بررسی مجدد مقررات تحلیلگرs in Crypto-Assets Regulation یا MiCA است.

در ۷ سپتامبر ۲۰۲۶، شورای حکام بانک مرکزی اروپا با مشارکت شورای عمومی، پاسخ نظام بانک‌های مرکزی اروپا (ESCB) به فرآیند مشورتی کمیسیون اروپا درباره بازنگری مقررات MiCA را تأیید کرد.

هدف این بررسی، شناسایی بخش‌هایی از مقررات فعلی است که با توجه به تجربه اجرای قانون و تغییرات بازار دارایی‌های دیجیتال به اصلاح نیاز دارند.

تمرکز بر استیبل‌کوین‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات کریپتو

در سند تفصیلی مربوط به بازنگری MiCA، موضوعاتی مانند نظارت بر ارائه‌دهندگان خدمات دارایی‌های رمزنگاری‌شده (CASPs)، مقررات احتیاطی صادرکنندگان استیبل‌کوین، مدیریت ذخایر و ریسک نقدینگی مطرح شده‌اند.

نظام بانک‌های مرکزی اروپا از تقویت نظارت بر ارائه‌دهندگان خدمات کریپتو و بهبود الزامات مرتبط با ثبات مالی حمایت کرده است.

از موضوعات مهم این بررسی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تقویت سازوکارهای نظارت بر شرکت‌های خدمات کریپتو
• بازنگری در الزامات ذخایر و نقدینگی برخی صادرکنندگان استیبل‌کوین
• بررسی مخاطرات استیبل‌کوین‌های دارای ساختار صدور فرامرزی
• شفاف‌سازی وضعیت قانونی دارایی‌های توکنیزه‌شده
• بررسی موضوعات دیفای، استیکینگ و وام‌دهی رمزنگاری‌شده

این موارد در مرحله بررسی و پیشنهادهای سیاست‌گذاری قرار دارند و انتشار گزارش به معنی تصویب فوری تمام تغییرات پیشنهادی نیست.

European Central Bank

پروژه Pontes؛ ورود پول بانک مرکزی به زیرساخت دارایی‌های توکنیزه‌شده

یکی دیگر از تحولات مهم، پیشرفت پروژه Pontes است؛ زیرساختی که با هدف امکان‌پذیرکردن تسویه معاملات عمده دارایی‌های توکنیزه‌شده با پول بانک مرکزی توسعه یافته است.

شورای حکام بانک مرکزی اروپا در ۱۱ اوت ۲۰۲۶ توافق‌نامه مربوط به راه‌اندازی اولیه این زیرساخت را تأیید کرد.

سپس در ۲۱ سپتامبر، یوروسیستم رسماً آغاز فعالیت Pontes را اعلام کرد.

چرا پروژه Pontes اهمیت دارد؟

توکنیزه‌سازی به فرآیند نمایش یا انتشار دارایی‌ها در قالب توکن‌های دیجیتال گفته می‌شود؛ توکن‌هایی که ممکن است در شبکه‌های مبتنی بر دفترکل توزیع‌شده ثبت و منتقل شوند.

استفاده از فناوری دفترکل توزیع‌شده (DLT) می‌تواند برخی فرآیندهای مالی، از جمله ثبت مالکیت، انتقال دارایی و تسویه معاملات را کارآمدتر کند.

پروژه Pontes با فراهم‌کردن امکان تسویه در پول بانک مرکزی، به دنبال کاهش بخشی از ریسک‌های مرتبط با تسویه معاملات عمده دارایی‌های توکنیزه‌شده است.

طبق اعلام بانک مرکزی اروپا، خدمات این زیرساخت به‌تدریج توسعه خواهند یافت و تکمیل قابلیت‌های برنامه‌ریزی‌شده آن تا سال ۲۰۲۸ پیش‌بینی شده است.

European Central Bank

توسعه پرداخت‌های بین‌المللی؛ بررسی اتصال اروپا به سامانه Pix برزیل

بانک مرکزی اروپا همچنین پیشرفت برنامه اتصال سامانه TARGET Instant پرداخت Settlement یا TIPS به سامانه‌های پرداخت سریع دیگر کشورها را بررسی کرده است.

در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، شورای حکام آغاز ارزیابی امکان اتصال این زیرساخت به سامانه پرداخت فوری Pix برزیل را تأیید کرد.

چنین ارتباطی، در صورت تحقق، می‌تواند زمینه توسعه پرداخت‌های سریع‌تر و کارآمدتر بین مناطق مختلف اقتصادی را فراهم کند.

بااین‌حال، تصمیم اعلام‌شده مربوط به شروع مطالعه امکان‌سنجی است و به معنای راه‌اندازی عملیاتی اتصال TIPS و Pix نیست.

اصلاح چارچوب عملیاتی سیاست پولی اروپا

در بخش دیگری از گزارش، بانک مرکزی اروپا به اصلاح مقررات اجرایی سیاست پولی یوروسیستم اشاره کرده است.

شورای حکام در ۲۲ سپتامبر، اصلاحاتی را در دستورالعمل‌های مربوط به استفاده از دارایی‌ها به‌عنوان وثیقه در عملیات پولی تصویب کرد.

این تغییرات از ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ اعمال خواهند شد.

مهم‌ترین تغییرات چیست؟

این اصلاحات شامل بازنگری در برخی روش‌های ارزیابی اعتباری دارایی‌های بخش خصوصی، به‌روزرسانی ضرایب کسر ارزش وثایق و تعدیل نحوه طبقه‌بندی برخی دارایی‌های واجد شرایط است.

هدف این اقدامات، بهبود سازگاری چارچوب مدیریت ریسک و حفظ کارایی عملیات اعتباری یوروسیستم است.

این اصلاحات با تغییر مستقیم نرخ بهره سیاستی تفاوت دارند و آثار احتمالی آن‌ها بر بازار کریپتو باید به‌صورت غیرمستقیم و در چارچوب شرایط مالی گسترده‌تر ارزیابی شود.

تصمیمات بانک مرکزی اروپا چه تأثیری بر بازار کریپتو دارند؟

تصمیمات اخیر ECB لزوماً به معنای تغییر فوری قیمت بیت‌کوین یا سایر ارزهای دیجیتال نیستند، اما برای بررسی روندهای بلندمدت صنعت دارایی‌های دیجیتال اهمیت دارند.

تأثیر بر استیبل‌کوین‌ها

بازنگری MiCA می‌تواند در آینده بر الزامات قانونی صادرکنندگان استیبل‌کوین و شرکت‌های خدمات کریپتو در اتحادیه اروپا تأثیر بگذارد.

تأثیر بر توکنیزه‌سازی دارایی‌ها

پیشرفت زیرساخت Pontes نشان می‌دهد که نهادهای پولی اروپایی در حال ایجاد ظرفیت عملیاتی برای استفاده از فناوری دفترکل توزیع‌شده در نظام مالی تحت نظارت هستند.

تأثیر بر ساختار بازار در بلندمدت

گسترش پروژه‌های پول دیجیتال بانک مرکزی و زیرساخت‌های پرداخت مدرن ممکن است رقابت و همکاری میان سیستم‌های مالی سنتی و شبکه‌های مبتنی بر بلاکچین را افزایش دهد.

بااین‌حال، یورو دیجیتال، استیبل‌کوین خصوصی و دارایی‌های رمزنگاری‌شده مستقل، ابزارهایی با ساختار حقوقی و ریسک‌های متفاوت هستند و نباید یکسان در نظر گرفته شوند.

دیدگاه BullionForge: آیا سیاست‌های جدید ECB می‌توانند آینده کریپتو را تغییر دهند؟

از دیدگاه تحلیلی BullionForge، اهمیت گزارش جدید بانک مرکزی اروپا بیشتر در تغییرات زیرساختی و نظارتی بلندمدت آن است تا ایجاد یک سیگنال معاملاتی کوتاه‌مدت.

سه موضوع برای فعالان بازار کریپتو اهمیت ویژه‌ای دارند:

۱. ریسک نظارتی و وضعیت استیبل‌کوین‌ها

تغییر مقررات می‌تواند بر هزینه فعالیت، ساختار خدمات و شرایط دسترسی برخی شرکت‌ها به بازار اروپا اثر بگذارد.

۲. پذیرش نهادی فناوری بلاکچین

راه‌اندازی Pontes نمونه‌ای از استفاده عملی فناوری DLT در زیرساخت‌های مالی رسمی است؛ هرچند توسعه چنین سیستمی الزاماً به معنای افزایش تقاضا برای توکن‌های قابل معامله در بازار کریپتو نیست.

۳. تمایز تصمیمات ساختاری از محرک‌های قیمت

برای ارزیابی اثر این تحولات بر بیت‌کوین، اتریوم و سایر دارایی‌های دیجیتال، باید رفتار قیمت، حجم معاملات، جریان سرمایه و شرایط نقدینگی نیز بررسی شود.

بدون مشاهده داده‌های بازار، نمی‌توان از انتشار این گزارش نتیجه گرفت که روند صعودی یا نزولی مشخصی در ارزهای دیجیتال شکل خواهد گرفت.

جمع‌بندی

گزارش ۲ اکتبر ۲۰۲۶ بانک مرکزی اروپا نشان می‌دهد که این نهاد هم‌زمان در چند مسیر مرتبط با آینده مالی دیجیتال حرکت می‌کند: توسعه یورو دیجیتال، مشارکت در بازنگری قوانین MiCA، ایجاد زیرساخت‌های تسویه توکنیزه‌شده و بهبود سامانه‌های پرداخت.

مجموعه این اقدامات می‌تواند در بلندمدت بر نحوه فعالیت شرکت‌های کریپتو، صدور استیبل‌کوین‌ها و ارتباط زیرساخت‌های سنتی با فناوری بلاکچین اثرگذار باشد.

برای معامله‌گران، شناخت این تحولات در کنار تحلیل نقدینگی، ساختار بازار و مدیریت ریسک اهمیت دارد؛ زیرا تغییرات نظارتی و فناوری معمولاً با سرعت و سازوکاری متفاوت از نوسانات روزانه قیمت بر بازار تأثیر می‌گذارند.

منبع: بانک مرکزی اروپا (ECB) — گزارش رسمی تصمیمات شورای حکام، ۲ اکتبر ۲۰۲۶